ارزهای دیجیتال همیشه با این مشکل رو به رو بوده اند که ارزش آنها نوسان های شدیدی دارد؛ برای مثال، بیت کوین ممکن است در یک روز 10% افزایش پیدا کند و همین موضوع باعث می شود برای پرداخت هزینه ها چندان مناسب نباشد. استیبل کوین ها راه حل این مشکل هستند؛ توکن های دیجیتالی که طوری طراحی شده اند تا ارزش ثابتی داشته باشند و معمولاً با نسبت 1:1 به دلار آمریکا متصل هستند. به این ترتیب، از سرعت و قابلیت برنامه پذیری ارزهای دیجیتال بهره مند می شوید، بدون اینکه با نوسان های شدید قیمت رو به رو باشید.
تا سال 2026، ارزش این بازار به بیش از 300 میلیارد دلار رسیده است و دیگر استیبل کوین ها فقط یک ابزار معاملاتی نیستند، بلکه به بخشی از زیرساخت واقعی نظام مالی تبدیل شده اند.
سه نوع اصلی استیبل کوین وجود دارد:
پشتوانه نقدی واقعی - هر توکن با یک دلار واقعی که در محل نگهداری ذخایر (مانند بانک یا اوراق قرضه دولتی و ...) قرار دارد، پشتیبانی می شود. USDT (Tether) و USDC (USD Coin) با در اختیار داشتن بیش از 90% بازار، بازیگران اصلی این بخش هستند.
دارای پشتوانه سایر ارزهای دیجیتال - مانند DAI که در آن باید ارزهای دیجیتالی با ارزشی بیشتر از مقدار توکنی که ایجاد می کنید، به عنوان وثیقه قفل شوند تا به دلیل نوسان قیمت ارزهای دیجیتال، حاشیه اطمینانی وجود داشته باشد.
الگوریتمی - هیچ پشتوانه واقعی ندارد و تنها با استفاده از کدها و ساز و کارهای تشویقی تلاش می کند ارزش خود را در سطح تعیین شده حفظ کند. این دسته پس از فروپاشی TerraUSD در سال 2022، اعتبارش را به شدت از دست داد.
کاربردهای اصلی استیبل کوین ها
پرداخت های فرامرزی. انتقال های بانکی معمولی چند روز طول می کشند و کارمزد قابل توجهی دارند. استیبل کوین ها انتقال وجه را در عرض چند دقیقه، در هر ساعت از شبانه روز و با کارمزدی ناچیز انجام می دهند. Stripe، Visa و Mastercard نیز هم اکنون به طور مستقیم از USDC پشتیبانی می کنند.
محافظت در برابر بی ثباتی ارزهای محلی. در کشورهایی مانند آرژانتین یا ونزوئلا، مردم بخشی از دستمزدشان را به صورت USDT دریافت می کنند تا ارزش آن یک شبه بر اثر تورم کاهش پیدا نکند.
پرداخت توسط عامل های هوش مصنوعی. با شروع مدیریت نقدینگی شرکت ها یا زنجیره های تأمین توسط سامانه های هوش مصنوعی، آنها به زیرساختی برای پرداخت نیاز دارند که به تأیید دستی انسان وابسته نباشد. استیبل کوین ها این امکان را فراهم می کنند.
مزایا و معایب
- مزایا
کم هزینه، سریع و بدون نیاز به حساب بانکی. فریلنسرها در Upwork و Fiverr از استیبل کوین ها استفاده کرده اند تا از پرداخت کارمزدهای 5% تا 10% سیستم بانکی سنتی جلوگیری کنند.
- معایب
اگر شرکتی که از استیبل کوین پشتیبانی می کند دچار مشکل شود، ممکن است ارزش آن از برابری با دلار خارج شود. برای نمونه، زمانی که Silicon Valley Bank ورشکست شد، ارزش USDC تا حدود 88 سنت کاهش یافت، زیرا بخشی از ذخایر Circle در آن بانک نگهداری می شد. پس از حل شدن مشکل، ارزش آن دوباره به حالت عادی بازگشت، اما این اتفاق نشان داد که امنیت این استیبل کوین ها به امنیت بانک هایی بستگی دارد که ذخایر مالی آنها را نگهداری می کنند. همچنین ریسک های نظارتی و ریسک های رایج بازار ارزهای دیجیتال، مانند هک، گم شدن کلیدهای دسترسی و باگ های نرم افزاری نیز وجود دارند.
وضعیت مقررات
اتحادیه اروپا در چارچوب مقررات MiCA، ناشران استیبل کوین را ملزم کرده است که ذخایر کاملاً نقدشونده و تفکیک شده نگهداری کنند و ارائه استیبل کوین های دارای سود را ممنوع کرده است. در ایالات متحده نیز قوانینی مانند GENIUS Act در مسیر اعمال نظارت بیشتر، افزایش شفافیت و تعیین الزامات مربوط به دریافت مجوز قرار دارند.
یکی از پیامدهای جالب این موضوع این است که برای تأمین پشتوانه این استیبل کوین ها، شرکت هایی مانند Tether و Circle به یکی از بزرگ ترین خریداران اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده تبدیل شده اند و حتی بیش از بسیاری از کشورها از این اوراق نگهداری می کنند. به این ترتیب، استیبل کوین ها به شکلی غیرمستقیم در تأمین مالی هزینه های دولت ایالات متحده نقش دارند.
همچنین این نگرانی وجود دارد که اگر مردم در کشورهای در حال توسعه به طور گسترده به استفاده از دلارهای دیجیتال روی بیاورند، دولت های آن کشورها بخش قابل توجهی از کنترل شان بر اقتصادشان را از دست بدهند.
استیبل کوین ها از ابزاری محدود که معامله گران ارزهای دیجیتال برای نگهداری سرمایه شان از آن استفاده می کردند، به ابزاری تبدیل شده اند که اکنون برای جا به جایی پول واقعی در سراسر جهان به کار می رود.
